Philip.pl

Pracujesz, żeby żyć — czy żyjesz, żeby pracować? To pytanie łatwo zagłuszyć codziennym pośpiechem. A jednak warto do niego wracać, najlepiej wtedy, gdy jesteś w samym środku pracy i możesz odpowiedzieć sobie szczerze. Bo odpowiedź może zmienić wszystko.

Dlaczego w ogóle pracujemy

Pracujemy z wielu powodów. Dla pieniędzy. Dla realizacji siebie i swoich pasji. Dla kontaktu z innymi ludźmi.

Chcemy być częścią czegoś większego niż my sami — tworzyć, współuczestniczyć, mieć poczucie sensu. To potrzeba głęboko ludzka, wpisana w naszą naturę.

Praca jest też formą służby. Dzięki niej dokładamy coś od siebie do wspólnoty, sprawiamy, że świat staje się wygodniejszy, a życie lepiej zorganizowane. Wzajemnie świadcząc sobie usługi i wytwarzając dobra, budujemy cywilizację, z której poziomu życia korzystamy dziś w stopniu nieporównywalnym z losem naszych przodków.

Pułapka bez końca: kapitalizm i sztuczne potrzeby

Jest jednak druga strona tego porządku. Ciągły pęd ku „lepszemu” sprawia, że chcemy coraz więcej.

Kapitalizm żywi się potrzebą wzrostu — a często także potrzebami sztucznie wykreowanymi:

• Większe domy
• Nowsze samochody
• Kolejne telefony i laptopy
• Ubrania, które wychodzą z mody szybciej, niż zdążą się zużyć

Gonitwa za nowszym, szybszym, bardziej zaawansowanym stała się mechanizmem napędowym całego systemu.

Jak to działa w praktyce

Żeby to działało, musisz kupować. Gdyby każdy z nas jeździł jednym samochodem przez piętnaście lat, rynek by się zatrzymał.

Tymczasem już po trzech latach leasingu zaczynasz myśleć o zmianie. Ubrania po jednym sezonie „nie pasują do trendów”, choć nadal są w idealnym stanie. Telefony działają bez zarzutu, ale po roku czy dwóch lądują w szufladzie — bo pojawił się nowy model.

Nie jesteś w tym sam. Ja też ulegam tym pokusom. Lubię nowe rzeczy. Nowy laptop czy telefon daje mi autentyczną frajdę. Jednocześnie mam pełną świadomość, że poprzedni wcale nie był zły. Po prostu przestał być „nowy”.

Zarabiasz, żeby wydawać?

Zarabiasz pieniądze, żeby je wydawać — prawda?

Nie będę wchodził w temat inwestowania. Oczywiste jest, że nie wszystko, co zarabiamy, powinno znikać na chwilowe zachcianki i rzeczy tracące na wartości.

Faktem jest jednak, że dla większości ludzi — być może także dla ciebie — głównym celem pracy jest zaspokojenie materialnych potrzeb swoich i rodziny. Wakacje również się do nich zaliczają.

Eksperyment myślowy, który warto przeprowadzić

I tu zostawię cię z prostym ćwiczeniem. Odetnij na moment pieniądze od swojej pracy. Zostaje to, co robisz każdego dnia.

Teraz zadaj sobie te pytania:

• Czy wykonywałbyś swoją pracę, gdybyś nie dostawał za nią wynagrodzenia?
• Czy lubisz ją na tyle, by robić ją nawet bez zapłaty?
• Gdybyś jutro wygrał sto milionów euro — czy nadal byś do niej chodził?
• A gdyby ktoś powiedział ci, że nie możesz już jej wykonywać — czy byłoby ci przykro?

Niewygodna prawda o naszych motywacjach

To niewygodne pytania. I właśnie dlatego są ważne.

Większość z nas nie pracowałaby bez pieniędzy. Po co? Pracujemy, żeby kupować. Kupujemy, żeby poczuć krótką radość. Potem przychodzi przyzwyczajenie — i znów zaczynamy myśleć o kolejnym zakupie.

To mechanizm, który nie zna punktu nasycenia. Nie ma momentu: „mam już wszystko, czego potrzebuję”. Taka myśl jest dla ludzi wychowanych w kapitalizmie niemal nie do przyjęcia.

A jednak — daje do myślenia.

Co naprawdę chcesz kupić?

Więc zapytam na koniec wprost: co chcesz kupić za następną wypłatę? Na co zbierasz?

I czy to naprawdę jest rzecz, której potrzebujesz — czy tylko kolejny przystanek w dobrze znanej gonitwie?

Zatrzymaj się na chwilę. Nie musisz odpowiadać od razu. Wystarczy, że zaczniesz się nad tym zastanawiać. Bo czasem samo pytanie zmienia więcej niż najlepsza odpowiedź.

A jeśli odkryjesz, że twoja praca ma sens poza pieniędzmi — to gratulacje. Jesteś w lepszym miejscu, niż myślisz.

Sprawdź ile tracisz w swojej firmie, na zadania którymi powinien się zająć ktoś inny.

Filip Talarkiewicz

Biznes | Produktywność | Rozwój